Blog

Xây phòng trọ cho thuê cần những giấy tờ gì

Cập nhật , Đội Ecorent

Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Sổ đỏ, bản vẽ nhà và mũ bảo hộ đặt trên bàn gỗ trước khi xây phòng trọ

Xây phòng trọ cho thuê cần những giấy tờ gì thì câu trả lời ngắn là ba thứ: sổ đỏ ghi đất ở, giấy phép xây dựng xin ở uỷ ban xã hoặc phường, và bộ bản vẽ thiết kế. Một số nhà nhỏ ở ngoài khu quy hoạch được miễn giấy phép, nhưng dãy trọ thường nằm trong khu dân cư nên phần đông vẫn phải xin. Xây xong còn bốn việc giấy tờ nữa: khai thuế, hợp đồng thuê, tạm trú cho khách và phòng cháy.

Giấy tờLo lúc nàoHỏi ở đâu
Sổ đỏ ghi đất ởTrước khi vẽVăn phòng đăng ký đất đai, uỷ ban xã phường
Bản vẽ thiết kếTrước khi xin phépĐơn vị thiết kế
Giấy phép xây dựngTrước khi khởi côngUỷ ban xã phường
Khai thuế cho thuêKhi bắt đầu có tiền thuêCơ quan thuế
Hợp đồng thuê, tạm trúKhi khách vào ởHợp đồng tự làm, tạm trú báo công an xã phường
Việc phòng cháyNgay từ lúc vẽUỷ ban và công an xã phường

Đất phải là đất ở thì mới xây được

Luật Xây dựng số 135 năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, ghi rõ nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân phải được xây trên đất ở hợp pháp.

Anh chị mở sổ đỏ, xem dòng mục đích sử dụng. Ghi "đất ở" thì xây được. Ghi đất trồng cây, đất vườn, đất lúa thì chưa.

Sổ ghi một phần đất ở, một phần đất vườn thì chỉ phần đất ở được xây. Muốn xây lấn sang phần vườn, anh chị phải xin chuyển phần đó thành đất ở, được cơ quan nhà nước cho phép rồi nộp tiền sử dụng đất.

Khoản tiền này không nhỏ. Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính tháng 6/2026, đất vườn, ao nằm cùng thửa với đất ở được tính theo khoản chênh giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp.

Phần diện tích trong hạn mức đất ở của địa phương nộp 30 phần trăm khoản chênh đó. Phần vượt hạn mức nộp 50 phần trăm. Vượt quá một lần hạn mức nữa thì nộp đủ 100 phần trăm. Mỗi hộ chỉ được tính theo cách này một lần, cho một thửa đất.

Ví dụ với số giả định: anh chị chuyển 100 mét vuông đất vườn, nằm trong hạn mức, giá đất ở cao hơn giá đất nông nghiệp 4 triệu đồng một mét vuông. Tiền phải nộp là 100 x 4 triệu x 30 phần trăm, tức 120 triệu đồng. Giá đất thật thì hỏi cơ quan thuế nơi có đất.

Phần lớn dãy trọ vẫn phải xin giấy phép xây dựng

Dãy phòng trọ đang xây, có bảng giấy phép xây dựng treo ở cổng

Nhiều người nghe tin "nhà dưới 7 tầng được miễn giấy phép" rồi cứ thế gọi thợ. Luật không miễn rộng như vậy.

Theo Điều 43 của Luật Xây dựng mới, nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép khi đủ cả ba điều kiện: dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 mét vuông, và không nằm trong các khu luật liệt kê. Các khu đó gồm khu vực phát triển đô thị, khu dân cư nông thôn và khu vực xây dựng đã được xác định trong quy hoạch, cùng những nơi đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Dãy trọ thường xây gần chợ, gần trường, gần khu công nghiệp, tức là trong khu dân cư đã có quy hoạch. Vì vậy phần đông chủ trọ vẫn phải xin phép.

Mỗi tỉnh, thành lại có thể có cách làm riêng, có nơi còn thí điểm miễn phép cho một số xã, phường. Anh chị đừng tự đoán. Mang sổ đỏ ra uỷ ban xã, phường hỏi thẳng: lô đất này xây phòng trọ có phải xin giấy phép không, được xây mấy tầng.

Hồ sơ xin giấy phép gồm ba thứ

Nghị định 217 năm 2026 quy định hồ sơ xin giấy phép cho nhà ở riêng lẻ như sau.

  1. Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo mẫu số 01 của nghị định.
  2. Một giấy tờ hợp pháp về đất, thường là sổ đỏ.
  3. Bộ bản vẽ thiết kế, kèm bản cam kết bảo đảm an toàn cho nhà liền kề.

Bộ bản vẽ phải có mặt bằng công trình trên lô đất và sơ đồ vị trí, mặt bằng các tầng, các mặt đứng và mặt cắt chính, mặt bằng và mặt cắt móng, sơ đồ đấu nối cấp nước, thoát nước, cấp điện. Phần này anh chị thuê đơn vị thiết kế làm. Nhớ dặn họ vẽ đúng số phòng định cho thuê, có chỗ để xe và lối thoát khi có cháy.

Hồ sơ nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Không quen dùng máy thì anh chị ra bộ phận một cửa của xã, phường nhờ hướng dẫn. Uỷ ban nhân dân cấp xã là nơi cấp giấy phép cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân.

Thời hạn cấp là 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Hồ sơ thiếu thì cơ quan cấp phép báo một lần qua thư điện tử hoặc tin nhắn, anh chị có 2 ngày làm việc để bổ sung. Lệ phí do từng tỉnh quy định, hỏi luôn lúc nộp.

Có giấy phép rồi thì treo ở công trình cho mọi người thấy. Theo Báo Chính phủ, Nghị định 339 năm 2026 phạt từ 5 đến 10 triệu đồng với nhà ở riêng lẻ không công khai giấy phép trong lúc thi công.

Còn một điều hay bị quên: xây đúng như giấy phép. Xin phép 10 phòng mà ngăn thành 14 phòng, hay thêm một tầng, là xây sai phép.

Nhà từ hai tầng, nhiều phòng khép kín thì có thêm yêu cầu

Luật Nhà ở năm 2023 có riêng Điều 57 cho nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân.

Nhà từ hai tầng trở lên, mỗi tầng có căn hộ để cho thuê, tổng dưới 20 căn thì có ba yêu cầu. Xây theo yêu cầu của Bộ Xây dựng. Đủ điều kiện phòng cháy. Đường vào phải đủ cho xe chữa cháy, theo quy định của tỉnh.

Từ 20 căn trở lên thì chủ nhà phải đủ điều kiện làm chủ đầu tư dự án nhà ở. Thủ tục lúc đó nặng hơn nhiều so với xin một tờ giấy phép.

Luật dùng chữ "căn hộ". Phòng trọ có bếp và nhà vệ sinh riêng có bị tính là căn hộ hay không thì anh chị hỏi rõ ở xã, phường ngay lúc xin phép. Nếu định xây 4 tầng, mỗi tầng 5 phòng khép kín, tức 20 phòng, anh chị càng phải hỏi trước khi cho vẽ.

Xây xong thì cần thêm những giấy tờ này

Trước hết, giữ kỹ giấy phép xây dựng và bộ bản vẽ. Sau này sửa nhà, vay ngân hàng, bán nhà hay làm việc với xã phường đều cần tới.

Việc thứ hai là thuế. Theo Nghị định 141 năm 2026, cá nhân cho thuê nhà thu từ 1 tỷ đồng một năm trở xuống thì không phải nộp thuế cho khoản này. Dù vậy, anh chị vẫn phải thông báo tiền thuê thu trong năm và số tài khoản nhận tiền cho cơ quan thuế, chậm nhất ngày 31/1 năm sau. Chi tiết có ở bài thuế cho thuê nhà trọ. Chuyện có phải mở hộ kinh doanh hay không thì xem bài đăng ký kinh doanh nhà trọ.

Việc thứ ba là khách. Mỗi phòng cần một bản hợp đồng, anh chị chép mẫu hợp đồng thuê nhà trọ rồi sửa lại. Khách ở lâu thì phải có tạm trú, cách làm ở bài đăng ký tạm trú cho người thuê trọ.

Việc thứ tư là phòng cháy. Bình chữa cháy, lối thoát, nội quy cần những gì thì xem bài phòng cháy chữa cháy nhà trọ. Nên đọc bài này từ lúc còn vẽ, vì lối thoát mà phải đục tường làm lại sau thì tốn hơn nhiều.

Việc nên làm trước khi gọi thợ

Anh chị cầm sổ đỏ ra uỷ ban xã, phường, hỏi ba câu: đất này xây phòng trọ được không, có phải xin giấy phép không, được xây mấy tầng và bao nhiêu phần đất.

Có câu trả lời rồi mới thuê vẽ. Vẽ trước, hỏi sau thì dễ phải vẽ lại.

Trong lúc chờ giấy phép, anh chị tính tiền xây theo bài chi phí xây nhà trọ. Còn đang phân vân thì đọc bài có nên xây phòng trọ cho thuê để tính bao lâu hoàn vốn.

Câu hỏi hay gặp

Xây phòng trọ cho thuê có phải xin giấy phép xây dựng không?

Phần lớn trường hợp là có. Luật Xây dựng năm 2025 chỉ miễn giấy phép cho nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, tổng diện tích sàn dưới 500 mét vuông và không nằm trong các khu đã có quy hoạch hoặc quy chế quản lý kiến trúc. Dãy trọ thường nằm trong khu dân cư nên anh chị cần hỏi uỷ ban xã, phường trước khi xây.

Đất vườn, đất ruộng có xây phòng trọ được không?

Chưa được. Nhà ở của hộ gia đình, cá nhân phải xây trên đất ở hợp pháp. Đất vườn, đất ruộng muốn xây thì phải xin chuyển sang đất ở, được cơ quan nhà nước cho phép và nộp tiền sử dụng đất trước.

Xin giấy phép xây phòng trọ nộp ở đâu, bao lâu thì có?

Hồ sơ nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Uỷ ban nhân dân cấp xã cấp giấy phép cho nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân. Theo Nghị định 217 năm 2026, thời hạn cấp là 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Hồ sơ xin giấy phép xây phòng trọ gồm những gì?

Hồ sơ gồm đơn đề nghị cấp giấy phép theo mẫu, giấy tờ về đất như sổ đỏ, bộ bản vẽ thiết kế và bản cam kết bảo đảm an toàn cho nhà liền kề. Bộ bản vẽ có mặt bằng trên lô đất, mặt bằng các tầng, mặt đứng, mặt cắt, móng và sơ đồ đấu nối điện nước.

Xây phòng trọ xong thì phải làm thêm giấy tờ gì để cho thuê?

Xây xong, chủ trọ cần khai với cơ quan thuế, làm hợp đồng thuê với khách, lo việc đăng ký tạm trú cho người thuê và làm đủ các việc về phòng cháy. Giấy phép xây dựng và bản vẽ thì giữ lại để dùng về sau.