Phòng cháy chữa cháy nhà trọ cần những gì
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Về phòng cháy chữa cháy nhà trọ, luật đang áp dụng đòi dãy trọ nào cũng có bốn thứ: đường điện an toàn, bếp và chỗ thờ cúng đặt xa đồ dễ cháy, có dụng cụ chữa cháy, lối thoát nạn luôn thông. Nhà trọ bị xếp vào danh mục "cơ sở" thì việc nhiều hơn. Phải có thêm nội quy, hồ sơ, phương án chữa cháy và tự kiểm tra định kỳ. Luật không ghi phải có mấy bình chữa cháy. Anh chị cần hỏi phường xã nơi có nhà trọ.
Luật nào đang áp dụng cho nhà trọ?
Từ ngày 1/7/2025, cả nước áp dụng Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, số 55/2024/QH15. Luật này thay luật phòng cháy cũ có từ năm 2001.
Đi kèm là Nghị định 105/2025/NĐ-CP, cũng có hiệu lực từ 1/7/2025, sau đó được sửa vài chỗ bằng Nghị định 347/2026. Nghị định 105 thay Nghị định 136/2020. Bài hướng dẫn nào còn dẫn Nghị định 136 là viết theo quy định đã hết hiệu lực.
Nhà trọ được gọi tên trong Chỉ thị 19 năm 2024 của Thủ tướng. Chỉ thị ra sau vụ cháy nhà cho thuê trọ ở phường Trung Hoà, Hà Nội ngày 24/5/2024 làm 14 người chết. Chỉ thị xếp nhà cho thuê trọ chung nhóm với nhà ở kết hợp kinh doanh và yêu cầu các tỉnh thành rà soát từng nhà.
Dãy trọ nhỏ thì phải có những gì?

Điều 20 của luật áp dụng cho nhà ở thường, kể cả dãy trọ vài phòng. Cột bên phải là gợi ý cách làm, không phải lời của luật.
| Việc | Luật yêu cầu | Ở dãy trọ thì làm gì |
|---|---|---|
| Điện | Dây điện, thiết bị điện lắp và dùng an toàn. Kiểm tra thường xuyên, cái nào không an toàn thì sửa hoặc thay ngay | Xem lại dây đã cũ, ổ cắm lỏng, cầu dao của từng phòng |
| Bếp, thờ cúng, đốt vàng mã | Bố trí an toàn. Không để đồ dễ cháy nổ gần lửa, gần chỗ nóng | Quy định chỗ nấu, chỗ đốt vàng mã. Không cho để xăng dầu trong phòng |
| Dụng cụ chữa cháy | Có phương tiện chữa cháy hợp với điều kiện thực tế của ngôi nhà | Đặt bình chữa cháy ở chỗ ai cũng thấy và lấy được |
| Lối thoát nạn | Có và giữ thông lối thoát nạn, lối ra khẩn cấp | Không để xe, đồ đạc chắn hành lang, cầu thang. Cổng mở được từ bên trong |
Chuyện sạc xe điện thì Điều 24 nói riêng. Bộ sạc phải là loại đạt quy chuẩn. Cả dãy sạc chung một chỗ trong nhà thì chỗ đó phải được ngăn cháy và có sẵn dụng cụ chữa cháy.
Tầng dưới có cửa hàng, kho hàng thì thêm gì?
Nhà vừa ở vừa buôn bán thì ngoài bốn thứ trên phải có biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn. Khu bán hàng có nguy cơ cháy nổ phải ngăn cách với khu để ở.
Bán thứ dễ cháy nổ, ví dụ ga, thì chặt hơn. Không được cho ngủ trong khu kinh doanh. Phải có thiết bị báo cháy, thông gió và thiết bị phát hiện rò khí.
Khi nào nhà trọ bị xếp vào diện "cơ sở"?
"Cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy" là nhà, công trình có tên trong danh mục kèm Nghị định 105. Nhà đã vào danh mục thì chủ nhà thành "người đứng đầu cơ sở", việc phải làm nhiều hơn nhà ở thường.
Danh mục này không có dòng nào ghi chữ "nhà trọ". Ba dòng gần nhất là:
| Dòng trong danh mục | Cỡ nhà bị tính |
|---|---|
| Khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ, cơ sở dịch vụ lưu trú khác | Cao từ 2 tầng trở lên, hoặc tổng diện tích sàn từ 50 mét vuông trở lên |
| Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh | Phần diện tích dùng để sản xuất, kinh doanh từ 50 mét vuông trở lên |
| Nhà chung cư, nhà ở tập thể | Không ghi cỡ |
Dãy trọ của anh chị thuộc dòng nào, hay chỉ là nhà ở thường, thì Uỷ ban nhân dân và công an phường xã trả lời được. Anh chị nên hỏi thẳng và xin trả lời bằng giấy.
Nếu được xếp là cơ sở lưu trú, nhà cao từ 3 tầng hoặc rộng từ 500 mét vuông sàn thì còn thuộc nhóm "có nguy hiểm về cháy, nổ". Nhóm này do công an kiểm tra định kỳ và phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Với nhà ở kết hợp kinh doanh, mốc là từ 200 mét vuông dùng để kinh doanh. Anh chị có nhà cao tầng thì xem bài quy định phòng cháy chữa cháy nhà trọ 3 tầng.
Đã là cơ sở thì phải làm thêm những gì?
Theo Điều 23 của luật và Nghị định 105, cơ sở phải có sáu thứ sau.
- Nội quy phòng cháy, dán ở chỗ dễ thấy. Nội quy nói ba chuyện: dùng điện, lửa và đồ dễ cháy thế nào, giữ gìn dụng cụ chữa cháy ra sao, khi có cháy thì làm gì. Mẫu để chép có ở bài nội quy phòng cháy chữa cháy nhà trọ.
- Dụng cụ, hệ thống chữa cháy theo quy định cho loại nhà đó.
- Phương án chữa cháy, tức là tờ ghi sẵn khi cháy thì ai làm gì, thoát lối nào.
- Người được phân công lo việc phòng cháy.
- Bộ hồ sơ phòng cháy, gồm phiếu thông tin cơ sở, sổ theo dõi dụng cụ chữa cháy, biên bản tự kiểm tra và vài giấy khác. Bài hồ sơ phòng cháy chữa cháy nhà trọ kể đủ từng tờ.
- Thiết bị truyền tin báo cháy nối với hệ thống của cơ quan phòng cháy. Hạn chót là ngày 1/7/2027.
Chủ cơ sở phải tự kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần và lập biên bản. Nhà thuộc nhóm có nguy hiểm về cháy nổ thì sáu tháng một lần.
Phường xã kiểm tra định kỳ ba năm một lần với cơ sở không thuộc nhóm nguy hiểm về cháy nổ, và báo trước ba ngày làm việc. Khi có dấu hiệu vi phạm hoặc có đơn tố cáo thì phường xã kiểm tra đột xuất, kể cả với nhà ở thường.
Khách thuê có phải lo phòng cháy không?
Có. Luật chia việc cho cả hai bên. Người cho thuê phải nhắc nhở, đôn đốc người thuê làm đúng quy định phòng cháy.
Người thuê phải giữ an toàn về điện, bếp, lối thoát nạn trong phần mình ở. Họ cũng phải tự kiểm tra thường xuyên và sửa ngay chỗ dễ gây cháy, trừ khi hai bên thoả thuận khác.
Anh chị nên viết rõ chuyện này ra giấy. Trong mẫu hợp đồng thuê nhà trọ ghi ai lo phần nào. Trong mẫu nội quy phòng trọ ghi chỗ nấu, chỗ sạc xe, chuyện không chắn lối đi.
Ví dụ: dãy trọ 12 phòng, hai tầng
Đây là ví dụ giả định. Dãy trọ 12 phòng, hai tầng, tổng sàn 300 mét vuông. Tầng trệt để xe và sạc xe điện. Chủ nhà không buôn bán gì thêm.
Bốn thứ của Điều 20 thì chắc chắn phải có. Chỗ sạc xe chung phải ngăn cháy và có dụng cụ chữa cháy ngay đó.
Nếu phường xã xếp nhà này là cơ sở dịch vụ lưu trú thì nó vào danh mục cơ sở, vì cao hai tầng và rộng hơn 50 mét vuông sàn. Khi đó chủ nhà phải làm đủ sáu thứ ở mục trên.
Nhà chưa tới ba tầng, sàn chưa tới 500 mét vuông, nên không thuộc nhóm có nguy hiểm về cháy nổ. Bảo hiểm cháy nổ không bắt buộc, mua thêm là tuỳ anh chị.
TP.HCM và các thành phố lớn đòi thêm gì?
Mỗi tỉnh thành có thể ra con số riêng cho nhà trọ. Theo báo Dân Trí, Quyết định 23/2026 của TP.HCM áp dụng từ 1/5/2026 cho nhà trọ đã hoạt động trước ngày 1/7/2024. Nhà thuộc diện áp dụng phải có ít nhất một lối thoát nạn mà phòng nào cũng ra được. Phải có tối thiểu hai bình bột chữa cháy loại 4 kg, thiết bị cảnh báo cháy và dụng cụ cứu hộ ở các tầng và chỗ để xe. Nhà không đạt mà không sửa được thì phải dừng hoạt động.
Các báo đưa tin chưa khớp nhau về cỡ nhà nào thuộc diện, nên anh chị ở TP.HCM hỏi phường cho chắc.
Ở các thành phố trực thuộc trung ương, nhà trong khu vực xe chữa cháy khó vào hoặc thiếu nước chữa cháy phải có bình chữa cháy và thiết bị truyền tin báo cháy. Thành phố công bố danh sách khu vực và lo tiền thiết bị truyền tin, xong chậm nhất ngày 1/7/2027. Nhà trọ trong hẻm sâu thì anh chị hỏi phường xem có trong danh sách không.
Không làm thì bị gì?
Nhà trọ thiếu điều kiện phòng cháy sẽ bị phạt tiền theo Nghị định 106/2025 và các nghị định sửa đổi trong năm 2026. Mức phạt từng lỗi có ở bài nhà trọ không có phòng cháy chữa cháy phạt bao nhiêu.
Nặng hơn tiền phạt là phải dừng cho thuê. Chỉ thị 19 yêu cầu nhà nào không làm xong các việc tăng cường phòng cháy thì dừng hoạt động cho tới khi làm xong.
Việc nên làm ngay trong tuần này
- Đi một vòng dãy trọ vào buổi tối, lúc mọi người đã về. Xem hành lang, cầu thang, cổng có bị xe và đồ đạc chắn không.
- Xem bình chữa cháy còn dùng được không, đặt ở đâu. Chỉ cho khách thuê chỗ để bình và cách dùng.
- Nhờ thợ điện xem lại dây, cầu dao và chỗ sạc xe.
- Ra phường xã hỏi ba câu: nhà trọ ở địa chỉ này có thuộc danh mục cơ sở không, thuộc dòng nào, và địa phương yêu cầu thêm những gì. Xin trả lời bằng giấy.
- Ghi phần việc của khách thuê vào hợp đồng và nội quy, rồi dán nội quy ở chỗ ai ra vào cũng thấy.
Các giấy tờ khác khi cho thuê trọ, anh chị xem ở bài kinh doanh phòng trọ.
Câu hỏi hay gặp
Nhà trọ nhỏ vài phòng có phải lo phòng cháy chữa cháy không?
Có. Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 yêu cầu nhà ở, kể cả dãy trọ nhỏ, phải có đường điện an toàn, bếp và chỗ thờ cúng đặt xa đồ dễ cháy, có dụng cụ chữa cháy và giữ lối thoát nạn luôn thông.
Nhà trọ phải có mấy bình chữa cháy?
Luật chỉ ghi nhà ở phải có phương tiện chữa cháy hợp với điều kiện thực tế, không ghi số bình. Con số do từng tỉnh thành quy định. Ví dụ theo báo Dân Trí, TP.HCM yêu cầu nhà trọ thuộc diện áp dụng có tối thiểu hai bình bột loại từ 4 kg. Anh chị nên hỏi phường xã nơi có nhà trọ.
Khi nào nhà trọ phải có hồ sơ và nội quy phòng cháy chữa cháy?
Khi nhà trọ được xếp vào danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy kèm Nghị định 105/2025. Danh mục này không ghi chữ nhà trọ, nên anh chị cần hỏi Uỷ ban nhân dân hoặc công an phường xã xem nhà mình có thuộc danh mục không.
Khách thuê làm cháy thì ai chịu trách nhiệm phòng cháy trong phòng?
Theo luật, người cho thuê phải nhắc nhở, đôn đốc người thuê làm đúng quy định phòng cháy. Người thuê phải giữ an toàn về điện, bếp, lối thoát nạn trong phần mình ở và tự kiểm tra thường xuyên, trừ khi hai bên thoả thuận khác.