4 mô hình kinh doanh phòng trọ và vốn mỗi loại
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Có bốn mô hình kinh doanh phòng trọ hay gặp: dãy trọ xây trên đất nhà, thuê nhà nguyên căn rồi chia phòng cho thuê lại, căn hộ dịch vụ, và ký túc xá cho thuê theo giường. Dãy trọ tốn vốn nhất nhưng nhàn nhất. Thuê lại rồi cho thuê cần ít vốn nhất nhưng phải dựa vào chủ nhà. Căn hộ dịch vụ và ký túc xá thu được nhiều hơn trên cùng diện tích, đổi lại ngày nào cũng có việc.
| Mô hình | Vốn nằm ở đâu | Việc mỗi tháng | Hợp với ai |
|---|---|---|---|
| Dãy trọ trên đất nhà | Tiền xây | Ít: ghi điện nước, thu tiền, sửa vặt | Người có đất sẵn, muốn nhàn |
| Thuê lại rồi cho thuê | Tiền cọc, tiền sửa nhà, đồ đạc | Vừa, thêm việc giữ quan hệ với chủ nhà | Người ít vốn, có thời gian |
| Căn hộ dịch vụ | Tiền xây hoặc sửa, cộng đồ đạc từng phòng | Nhiều: dọn phòng, khách ra vào thường xuyên | Người có nhà ở khu người đi làm |
| Ký túc xá theo giường | Giường tầng, tủ khoá, khu tắm giặt chung | Nhiều nhất: đông người, cần người trông coi | Người có nhà gần trường học |
Xây dãy trọ trên đất nhà thì vốn nằm ở đâu?
Đây là kiểu quen thuộc: một dãy phòng cấp bốn hoặc nhà vài tầng, mỗi phòng một khoá, khách tự lo đồ đạc.
Vốn gần như nằm hết ở tiền xây. Anh chị xem cách ước tính ở bài chi phí xây nhà trọ. Bù lại, nhà đất là của mình. Không ai đòi lại giữa chừng.
Khách dãy trọ thường ở theo năm. Việc hằng tháng chỉ có ghi số điện nước, thu tiền và sửa mấy thứ vặt như bóng đèn, vòi nước.
Điểm yếu là vốn nằm lâu và vị trí không đổi được. Xây xong mà quanh đó ít người thuê thì phòng trọ bị trống kéo dài. Trước khi xây, anh chị nên đọc bài xây phòng trọ cho thuê.
Không có đất thì thuê nhà về cho thuê lại được không?

Anh chị thuê một căn nhà nguyên căn trong nhiều năm, sửa lại, chia phòng rồi cho từng khách thuê. Tiền lời là phần chênh giữa tiền thu các phòng và tiền trả chủ nhà.
Vốn gồm tiền cọc cho chủ nhà, tiền sửa nhà và đồ đạc. Phải tính thêm tiền thuê của những tháng đầu, khi phòng chưa kín. Một bài trên báo VnExpress khuyên nên để sẵn tiền thuê nhà cho ít nhất từ 6 đến 12 tháng.
Lấy một ví dụ bằng số giả định. Anh chị thuê căn nhà bốn tầng giá 25 triệu đồng một tháng, chia được 8 phòng, mỗi phòng cho thuê 4,5 triệu đồng.
| Số phòng có khách | Tiền thu một tháng | Trả chủ nhà | Còn lại |
|---|---|---|---|
| 8 phòng | 36 triệu đồng | 25 triệu đồng | 11 triệu đồng |
| 6 phòng | 27 triệu đồng | 25 triệu đồng | 2 triệu đồng |
| 5 phòng | 22,5 triệu đồng | 25 triệu đồng | Thiếu 2,5 triệu đồng |
Số "còn lại" chưa trừ điện nước khu chung, internet và tiền sửa chữa. Chỉ cần trống ba phòng là tháng đó anh chị bù tiền túi.
Giả sử tiền cọc và tiền sửa nhà hết 200 triệu đồng. Phòng kín suốt thì cũng mất hơn 18 tháng mới lấy lại vốn. Hợp đồng thuê nhà vì vậy phải dài hơn mốc đó nhiều, thường là vài năm.
Có ba chuyện phải ghi rõ trong hợp đồng với chủ nhà.
Một là chủ nhà đồng ý cho anh chị cho thuê lại từng phòng. Luật Nhà ở năm 2023 chỉ cho bên thuê cho thuê lại khi chủ nhà đồng ý. Tự ý làm thì chủ nhà có quyền chấm dứt hợp đồng và lấy lại nhà trước hạn.
Hai là thời hạn thuê và mức tăng giá mỗi năm, ghi bằng con số.
Ba là khi trả nhà thì đồ đạc và phần đã sửa tính thế nào. Vách ngăn, nhà vệ sinh xây thêm không mang đi được, và có chủ nhà còn yêu cầu trả lại nhà như lúc đầu.
Căn hộ dịch vụ khác phòng trọ thường ở chỗ nào?
Căn hộ dịch vụ là phòng khép kín có sẵn giường tủ, bếp, nhà vệ sinh riêng. Tiền thuê thường gồm luôn dọn phòng, giặt đồ, internet. Khách là người đi làm, người nước ngoài, người ở vài tháng rồi đi.
Giá thuê cao hơn phòng trọ thường, nhưng tiền bỏ ra cũng nhiều hơn: mỗi phòng một bộ đồ đạc, máy lạnh, tủ lạnh, máy nước nóng. Đồ hư phải thay ngay.
Phải có người dọn phòng theo lịch. Khách đổi thường xuyên nên anh chị đăng tin, dẫn xem phòng, làm hợp đồng quanh năm. Bài quản lý căn hộ dịch vụ nói kỹ các việc này.
Có một quy định riêng nếu anh chị tự xây nhà từ hai tầng trở lên, tầng nào cũng có căn hộ cho thuê. Quy định này nằm ở Điều 57 Luật Nhà ở năm 2023.
Dưới 20 căn, nhà phải đạt yêu cầu xây dựng của Bộ Xây dựng và yêu cầu phòng cháy. Đường vào nhà cũng phải đủ cho xe chữa cháy, theo điều kiện tỉnh, thành phố đặt ra.
Từ 20 căn trở lên thì phải đủ điều kiện làm chủ đầu tư dự án nhà ở. Nói dễ hiểu là làm thủ tục như một dự án xây dựng. Anh chị nên hỏi nơi cấp giấy phép xây dựng trước khi vẽ nhà.
Còn chuyện thuế. Cho khách ở theo ngày, có dọn phòng, giặt đồ như khách sạn nhỏ, thì cơ quan thuế có thể coi là dịch vụ lưu trú. Khi đó cách khai thuế khác với cho thuê nhà. Anh chị hỏi cơ quan thuế nơi có nhà ngay từ đầu, và đọc thêm bài thuế cho thuê nhà trọ.
Cho thuê theo giường kiểu ký túc xá thì sao?
Mô hình này cho thuê theo giường. Một phòng đặt vài giường tầng, mỗi người một giường và một tủ khoá. Bếp, nhà tắm, chỗ giặt phơi dùng chung. Khách là sinh viên và người mới đi làm cần chỗ ở rẻ.
Cùng một căn phòng, cho thuê theo giường thu được nhiều tiền hơn cho thuê nguyên phòng. Đổi lại, khách đến và đi liên tục. Người ở chung hay va chạm chuyện giờ giấc, vệ sinh, đồ dùng. Anh chị cần một bản nội quy rõ ràng, có thể chép từ bài mẫu nội quy phòng trọ, và cần một người có mặt thường xuyên để trông coi.
Số giường không phải muốn kê bao nhiêu cũng được. Ở TP.HCM, theo báo Dân Trí, Quyết định 23/2026 của Uỷ ban thành phố yêu cầu mỗi người ở có bình quân ít nhất 4 mét vuông sàn. Quy định này áp dụng cho nhà trọ dưới 7 tầng, có từ 20 phòng trở lên, đã hoạt động từ trước tháng 7 năm 2024.
Tính theo mức đó, phòng 20 mét vuông ở được nhiều nhất 5 người. Nơi khác có thể đặt mức khác. Anh chị hỏi phường, xã trước khi mua giường.
Chỗ đông người thì chuyện phòng cháy càng phải làm kỹ. Anh chị xem bài phòng cháy chữa cháy nhà trọ.
Nhiều khách thì thu tiền thế nào cho đỡ mệt?
Dãy trọ 12 phòng là 12 hoá đơn mỗi tháng. Ký túc xá 40 giường là 40 khoản phải thu và 40 người có thể đóng trễ.
Nếu tính điện nước theo từng phòng, anh chị có thể dùng Ecorent. Anh chị ghi số điện nước ngay trên điện thoại, rồi gửi hoá đơn cho khách qua Zalo kèm mã QR để khách chuyển khoản. Khách chuyển khoản xong thì sổ tự ghi phòng đó đã thu. Phòng nào còn thiếu, Bé Tài, trợ lý của Ecorent, nhắn Zalo nhắc.
Trước khi xuống tiền nên làm gì?
Nếu chọn thuê lại rồi cho thuê, nên làm một căn trước. Kín phòng vài tháng rồi mới tính căn thứ hai.
Mô hình nào cũng vậy, anh chị nên làm ba việc trước. Đi xem năm nhà trọ quanh đó, hỏi giá và đếm xem họ trống mấy phòng. Tính thử lời lỗ khi trống một phần ba số phòng, theo cách ở bài kinh doanh phòng trọ có lời không.
Rồi xem phần giấy tờ ở bài kinh doanh phòng trọ. Dù chọn kiểu nào, anh chị cũng phải lo đăng ký, đóng thuế, làm hợp đồng, đăng ký tạm trú cho khách và phòng cháy.
Câu hỏi hay gặp
Có những mô hình kinh doanh phòng trọ nào?
Bốn mô hình hay gặp là dãy trọ xây trên đất nhà, thuê nhà nguyên căn rồi chia phòng cho thuê lại, căn hộ dịch vụ có sẵn đồ và có người dọn phòng, và ký túc xá cho thuê theo giường. Bốn kiểu khác nhau ở số vốn, chỗ vốn nằm và số công phải bỏ ra mỗi tháng.
Ít vốn thì nên kinh doanh phòng trọ theo mô hình nào?
Người ít vốn thường chọn thuê nhà nguyên căn rồi chia phòng cho thuê lại, vì không phải mua đất hay xây nhà. Đổi lại, tiền sửa nhà nằm trên nhà của người khác, và tháng nào cũng phải trả tiền thuê cho chủ nhà dù phòng kín hay trống.
Thuê nhà rồi cho thuê lại từng phòng có cần chủ nhà đồng ý không?
Có. Luật Nhà ở năm 2023 cho bên thuê được cho thuê lại khi chủ nhà đồng ý. Tự ý cho thuê lại thì chủ nhà có quyền chấm dứt hợp đồng và lấy lại nhà trước hạn. Nên ghi sự đồng ý này thành một dòng trong hợp đồng thuê nhà.
Căn hộ dịch vụ khác phòng trọ thường ở chỗ nào?
Căn hộ dịch vụ là phòng khép kín có sẵn giường tủ, bếp, nhà vệ sinh riêng, thường kèm dọn phòng, giặt đồ và internet. Giá thuê cao hơn phòng trọ thường, nhưng chủ nhà tốn tiền sắm đồ, tốn công dọn dẹp và khách đổi thường xuyên hơn.