Khách chậm tiền phòng trọ: xử lý từng bước
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Khách chậm tiền phòng trọ thì anh chị làm theo thứ tự: nhắc lần một, nhắc lần hai và xin một ngày hẹn rõ ràng, rồi viết giấy cho khách trả dần.
Muốn lấy lại phòng trước hạn, luật đòi khách phải nợ từ 3 tháng tiền thuê trở lên, và anh chị phải báo trước ít nhất 30 ngày.
Trong suốt thời gian đó, anh chị không được tự khoá cửa, giữ đồ hay đuổi khách.
Khách trễ bao lâu thì làm gì
| Khách trễ | Việc anh chị làm |
|---|---|
| 3 ngày | Nhắn Zalo nhắc lần một |
| 10 ngày | Nhắc lần hai, xin một ngày hẹn rõ ràng |
| Qua ngày hẹn mà chưa đóng | Gặp trực tiếp, viết giấy thoả thuận trả dần |
| Nợ từ 3 tháng tiền thuê | Gửi thông báo chấm dứt hợp đồng, báo trước 30 ngày |
| Hết 30 ngày, khách không trả phòng | Nhờ hoà giải, rồi mới tới toà án |
Mốc 3 ngày và 10 ngày là gợi ý, anh chị đổi cho hợp với dãy trọ của mình. Mốc 3 tháng và 30 ngày là luật, phần dưới có nói rõ.
Nhắc lần một: xem lại sổ trước khi nhắn
Trước khi nhắn, anh chị mở sổ và sao kê ngân hàng xem khách đã chuyển chưa. Khách chuyển rồi mà còn bị đòi thì mất lòng, lần sau khó nói chuyện.
Tin nhắn lần một chỉ cần đủ số phòng, tháng, số tiền, hạn đã qua, và một câu để khách dễ trả lời. Anh chị có thể chép ở bài mẫu tin nhắn nhắc đóng tiền phòng.
Nhắn riêng cho phòng đó. Không nêu tên phòng trễ trong nhóm Zalo chung.
Nhắc lần hai: xin một ngày hẹn rõ ràng
Lần hai nên gọi điện hoặc gặp trực tiếp. Anh chị hỏi lý do, rồi xin một ngày cụ thể.
Khách nói "tuần sau em đóng" thì hỏi lại là thứ mấy, ngày nào. Gọi xong, anh chị nhắn lại một tin ghi ngày hẹn đó. Sau này có chuyện, tin nhắn là thứ để hai bên xem lại.
Khách chậm lương hay nằm viện thường nói thật khi được hỏi nhẹ nhàng. Khách không nghe máy, không trả lời tin mới là khách cần để ý.
Viết giấy thoả thuận trả dần thế nào

Khách chưa lo đủ một lần thì cho trả làm nhiều đợt, nhưng phải viết ra giấy. Giấy cần có số tiền đang nợ, từng đợt trả bao nhiêu, ngày nào, và chữ ký hai bên.
Ví dụ: phòng 203 còn nợ 3.200.000 đồng tiền tháng 12. Hai bên thống nhất chia ba đợt.
| Đợt | Ngày trả | Số tiền |
|---|---|---|
| 1 | 15/1 | 1.200.000đ |
| 2 | 25/1 | 1.000.000đ |
| 3 | 5/2 | 1.000.000đ |
| Cộng | 3.200.000đ |
Mẫu giấy để anh chị chép, số trong mẫu là ví dụ:
GIẤY THOẢ THUẬN TRẢ DẦN TIỀN PHÒNG
Hôm nay, ngày 10/1, tại nhà trọ số [địa chỉ], hai bên gồm:
Bên cho thuê: ông/bà [họ tên], số điện thoại [số].
Bên thuê: ông/bà [họ tên], phòng 203, số căn cước [số].
Hai bên xác nhận bên thuê còn nợ 3.200.000 đồng (ba triệu hai trăm nghìn đồng) tiền phòng tháng 12.
Bên thuê trả số nợ này làm ba đợt: 1.200.000 đồng ngày 15/1, 1.000.000 đồng ngày 25/1, 1.000.000 đồng ngày 5/2.
Tiền phòng và điện nước các tháng sau, bên thuê vẫn đóng đúng hạn như hợp đồng.
Giấy này lập hai bản, mỗi bên giữ một bản.
Bên cho thuê ký, ghi rõ họ tên. Bên thuê ký, ghi rõ họ tên.
Mỗi đợt khách trả, anh chị ghi ngay vào sổ thu tiền phòng trọ và báo cho khách đã nhận.
Đừng bỏ dòng "các tháng sau vẫn đóng đúng hạn". Thiếu dòng này, nợ cũ chưa trả xong thì nợ mới đã chồng lên.
Có được thu thêm tiền phạt hay tiền lãi không
Tiền phạt trễ hạn chỉ thu được khi hợp đồng thuê đã ghi. Theo Bộ luật Dân sự 2015, Điều 418, phạt vi phạm là khoản hai bên thoả thuận với nhau trong hợp đồng. Hợp đồng không ghi thì đừng tự đặt ra giữa chừng.
Tiền lãi chậm trả thì khác. Điều 357 Bộ luật Dân sự nói người chậm trả tiền phải trả lãi trên số tiền chậm, theo số ngày chậm. Mức lãi do hai bên thoả thuận nhưng không quá 20% một năm. Không thoả thuận thì tính 10% một năm.
Ví dụ: khách nợ 3.200.000 đồng, trễ 30 ngày, hợp đồng không ghi mức lãi. Tiền lãi là 3.200.000 nhân 10%, nhân 30 ngày, chia 365 ngày, ra khoảng 26.000 đồng.
Tiền lãi nhỏ như vậy thì không đáng để hai bên căng thẳng. Anh chị lo lấy lại đủ tiền gốc trước.
Khi nào được chấm dứt hợp đồng với khách nợ tiền
Luật Nhà ở 2023, Điều 172, cho chủ nhà chấm dứt hợp đồng trước hạn và lấy lại nhà khi khách không trả đủ tiền thuê từ 3 tháng trở lên mà không có lý do đã thoả thuận trong hợp đồng.
Nghĩa là khách trễ mười ngày, hay nợ một tháng, thì anh chị chưa được lấy lại phòng. Nếu hợp đồng có ghi những lý do được chậm, ví dụ nằm viện, mà khách đúng là rơi vào lý do đó, anh chị cũng chưa được.
Khi đã đủ điều kiện, anh chị phải báo cho khách biết trước ít nhất 30 ngày, bằng giấy hoặc bằng cách hai bên đã ghi trong hợp đồng. Hợp đồng có thoả thuận số ngày khác thì theo hợp đồng. Báo sai mà gây thiệt hại cho khách thì phải bồi thường.
Mẫu thông báo ngắn, số trong mẫu là ví dụ:
THÔNG BÁO CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG THUÊ PHÒNG
Kính gửi: ông/bà [họ tên], đang thuê phòng 203.
Tính đến ngày 5/3, ông/bà chưa trả tiền phòng các tháng 12, 1 và 2, tổng cộng 9.600.000 đồng.
Theo Điều 172 Luật Nhà ở 2023, tôi thông báo chấm dứt hợp đồng thuê phòng ký ngày [ngày ký]. Đề nghị ông/bà trả phòng chậm nhất ngày 5/4, là 31 ngày kể từ hôm nay.
Tiền cọc 3.200.000 đồng sẽ được trừ vào số nợ. Số còn thiếu là 6.400.000 đồng, đề nghị ông/bà trả trước khi trả phòng.
Ngày 5/3. Người cho thuê ký, ghi rõ họ tên.
Anh chị giao tận tay và xin chữ ký nhận, đồng thời chụp hình gửi qua Zalo để có ngày giờ.
Tiền cọc được trừ vào tiền nợ, vì Bộ luật Dân sự cho phép tiền cọc được trả lại hoặc trừ vào khoản bên đặt cọc phải trả. Chuyện cọc có bài riêng: tiền cọc phòng trọ. Các trường hợp khác được lấy lại phòng thì xem bài chấm dứt hợp đồng thuê phòng trọ.
Những việc chủ trọ không được tự ý làm
Khách nợ tiền là khách sai. Nhưng chủ trọ tự xử thì tới lượt chủ trọ có thể bị phạt, vì các việc dưới đây đều dính tới luật.
| Việc hay làm lúc nóng | Vì sao không được |
|---|---|
| Đổi ổ khoá, khoá cửa không cho khách vào, đuổi khách ra | Bộ luật Hình sự, Điều 158, có tội xâm phạm chỗ ở. Điều này kể cả việc đuổi người khác ra khỏi chỗ ở, hoặc cản không cho người đang ở vào chỗ ở của họ trái pháp luật. Mức phạt là cải tạo không giam giữ đến 2 năm, hoặc tù từ 3 tháng đến 2 năm. |
| Tự mở cửa vào phòng khi khách đi vắng | Cũng điều luật trên, phần nói về tự ý vào chỗ ở của người khác trái pháp luật. |
| Giữ xe máy, tủ lạnh, giấy tờ của khách để trừ nợ | Nghị định 282/2025, Điều 18, phạt từ 3 đến 5 triệu đồng với việc chiếm giữ trái phép tài sản của người khác, và buộc trả lại. |
| Cắt điện, cắt nước để ép khách | Bộ luật Dân sự, Điều 478, buộc bên cho thuê bảo đảm cho khách dùng phòng ổn định trong thời hạn thuê. Cắt điện nước để ép khách dễ bị coi là làm ngược điều đó. |
Phòng là nhà của anh chị, nhưng trong thời hạn thuê thì đó là chỗ ở của khách. Có thành tội hay bị phạt hay không là do công an và toà án xem từng vụ. Chắc nhất là không làm việc nào trong bảng trên.
Khách vẫn không trả, không dọn đi thì nhờ ai
Bước đầu là nhờ tổ dân phố hoặc uỷ ban phường, xã mời hai bên lên hoà giải. Kết quả hoà giải không ép được ai, nhưng nhiều khách chịu trả khi có người thứ ba ngồi cùng.
Không xong thì anh chị nộp đơn khởi kiện ở toà án nhân dân khu vực. Anh chị hỏi bộ phận nhận đơn của toà xem nộp ở toà nào và cần giấy gì. Thường nên mang theo hợp đồng thuê, sổ thu tiền, tin nhắn nhắc nợ, giấy thoả thuận trả dần và thông báo chấm dứt hợp đồng.
Ra toà tốn thời gian. Nếu khách chịu trả phòng, trừ nợ vào tiền cọc rồi hai bên ký giấy trả phòng thường nhanh hơn.
Làm gì để tháng sau ít phải đòi
Ở lần ký hợp đồng tới, anh chị ghi rõ ba thứ: hạn đóng tiền mỗi tháng, mức phạt hoặc lãi nếu trễ, và những lý do được chậm. Có sẵn khung thì xem bài mẫu hợp đồng thuê nhà trọ.
Gửi hoá đơn sớm và cho khách một cách đóng tiền dễ. Nhiều khách trễ vì quên, hoặc vì không tiện gặp chủ nhà đúng giờ. Cách làm có trong bài thu tiền phòng trọ qua Zalo.
Nếu ngại việc tháng nào cũng phải mở lời, anh chị có thể dùng Ecorent. Hoá đơn gửi cho khách qua Zalo kèm mã QR. Khách chuyển khoản thì sổ tự ghi phòng đó đã thu. Phòng nào còn thiếu thì Bé Tài, trợ lý của Ecorent, nhắn Zalo nhắc giúp.
Còn hôm nay, nếu đang có phòng trễ, anh chị mở sổ xem phòng đó đã trễ mấy ngày, rồi gửi tin nhắc lần một.
Câu hỏi hay gặp
Khách chậm tiền phòng trọ bao lâu thì chủ trọ được lấy lại phòng?
Theo Luật Nhà ở 2023, chủ trọ được chấm dứt hợp đồng trước hạn khi khách không trả đủ tiền thuê từ 3 tháng trở lên mà không có lý do đã ghi trong hợp đồng. Chủ trọ phải báo trước ít nhất 30 ngày, trừ khi hợp đồng thoả thuận khác. Trễ vài ngày hay một tháng thì chưa đủ.
Chủ trọ có được khoá cửa hoặc giữ xe của khách đang nợ tiền phòng không?
Không nên. Bộ luật Hình sự có tội xâm phạm chỗ ở, gồm cả việc đuổi người khác ra khỏi chỗ ở hoặc cản không cho họ vào chỗ ở của mình trái pháp luật. Giữ trái phép tài sản của người khác có thể bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng và buộc trả lại, theo Nghị định 282/2025.
Khách đóng tiền phòng trễ thì có được thu tiền phạt, tiền lãi không?
Tiền phạt chỉ thu được khi hợp đồng thuê đã ghi. Tiền lãi chậm trả thì Bộ luật Dân sự cho hai bên tự thoả thuận nhưng không quá 20% một năm, không thoả thuận thì tính 10% một năm. Nợ 3.200.000 đồng trễ 30 ngày, tính 10% một năm, tiền lãi chỉ khoảng 26.000 đồng.
Có được lấy tiền cọc trừ vào tiền phòng khách còn nợ không?
Được, nếu hợp đồng không ghi khác. Bộ luật Dân sự cho phép tiền cọc được trả lại hoặc trừ vào khoản tiền bên đặt cọc phải trả. Khi khách trả phòng, chủ trọ nên viết ra giấy số nợ, số cọc, số còn lại và hai bên cùng ký.
Khách nợ tiền phòng không trả, cũng không chịu dọn đi thì nhờ ai?
Trước hết nhờ tổ dân phố hoặc uỷ ban phường, xã hoà giải. Không xong thì nộp đơn khởi kiện ở toà án nhân dân khu vực, kèm hợp đồng, sổ thu tiền, tin nhắn nhắc nợ và giấy thoả thuận trả dần. Chủ trọ không tự dọn đồ của khách ra ngoài.