Chấm dứt hợp đồng thuê phòng trọ: khi nào được
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Muốn chấm dứt hợp đồng thuê phòng trọ trước hạn thì phải có một trong hai điều: bên kia đồng ý, hoặc mình có lý do luật cho phép. Có lý do rồi vẫn phải báo trước ít nhất 30 ngày, trừ khi hợp đồng ghi số ngày khác.
Chủ trọ chỉ được lấy lại phòng giữa chừng khi khách vi phạm, ví dụ nợ tiền thuê từ 3 tháng trở lên. Muốn lấy phòng để bán nhà hay cho con ở thì chưa đủ lý do.
Tiền cọc xử lý theo hợp đồng trước. Hợp đồng không ghi thì theo Bộ luật Dân sự: bên nào bỏ hợp đồng ngang thì bên đó chịu thiệt về cọc.
Cách êm nhất là hai bên đồng ý rồi ký giấy
Luật Nhà ở năm 2023, Điều 171, ghi rõ hợp đồng thuê nhà chấm dứt khi hai bên thoả thuận chấm dứt. Lúc này không ai phải nêu lý do, cũng không phải đợi đủ 30 ngày.
Hai bên nói với nhau ngày trả phòng và chuyện tiền cọc, rồi viết ra giấy.
Mẫu giấy ngắn, anh chị chép và điền vào chỗ có dấu chấm:
GIẤY THOẢ THUẬN CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG THUÊ PHÒNG TRƯỚC HẠN
Bên cho thuê: ông/bà ....., số căn cước .....
Bên thuê: ông/bà ....., số căn cước ....., đang thuê phòng số ..... tại địa chỉ .....
Hai bên cùng đồng ý chấm dứt hợp đồng thuê phòng ký ngày ..... kể từ ngày .....
Bên thuê trả phòng và chìa khoá chậm nhất ngày ..... Tiền phòng, tiền điện nước tính đến hết ngày trả phòng.
Tiền cọc ..... đồng: bên cho thuê trả lại cho bên thuê trong ngày trả phòng, sau khi trừ tiền còn thiếu và tiền sửa hư hỏng do bên thuê gây ra (nếu có).
Giấy lập thành hai bản, mỗi bên giữ một bản.
Ngày ..... tháng ..... năm ..... Hai bên ký, ghi rõ họ tên.
Đến ngày khách đi, hai bên ký thêm biên bản chốt tiền và trả phòng. Mẫu có trong bài thanh lý hợp đồng thuê phòng trọ.
Chủ trọ được lấy lại phòng trước hạn khi nào?
Khi khách không đồng ý đi, anh chị chỉ được tự mình chấm dứt hợp đồng (luật gọi là đơn phương chấm dứt) trong các trường hợp Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023 đã nêu. Với nhà trọ tư nhân, hay gặp năm trường hợp sau:
| Khách làm gì | Anh chị nên có gì trong tay |
|---|---|
| Không trả đủ tiền thuê từ 3 tháng trở lên, không có lý do đã ghi trong hợp đồng | Sổ thu tiền, tin nhắn đã nhắc |
| Dùng phòng không đúng mục đích đã ghi, ví dụ thuê để ở nhưng làm kho hàng | Hợp đồng có ghi mục đích thuê, hình chụp |
| Tự ý đục phá, cơi nới, sửa lại phòng | Hình chụp trước và sau, bảng bàn giao |
| Tự ý cho người khác thuê lại, cho mượn phòng khi anh chị chưa đồng ý | Tin nhắn, lời xác nhận của người đang ở |
| Làm mất trật tự, mất vệ sinh, ảnh hưởng nặng tới người xung quanh | Biên bản đã lập đến lần thứ ba mà khách vẫn không sửa |
Riêng chuyện ồn ào, mất vệ sinh, luật đòi phải có biên bản do anh chị hoặc tổ trưởng tổ dân phố, trưởng thôn, trưởng ấp lập. Nhắc miệng nhiều lần không tính.
Điều 172 còn một trường hợp ít gặp: anh chị sửa sang lại nhà, được khách đồng ý, nhưng hai bên không thống nhất được giá thuê mới. Lúc đó anh chị được chấm dứt hợp đồng nhưng phải bồi thường cho khách.
Có khách khác trả giá cao hơn, hay cần phòng cho con ở, đều không có trong luật. Gặp chuyện đó anh chị chỉ còn cách thương lượng với khách.
Bán nhà trọ cũng không phải lý do. Theo Điều 173 của luật này, nhà đổi chủ mà hợp đồng còn hạn thì khách được ở tiếp đến hết hạn, chủ mới phải làm tiếp hợp đồng cũ, trừ khi hai bên thoả thuận khác.
Chuyện khách nợ tiền có các bước nhắc và mẫu thông báo riêng trong bài khách chậm tiền phòng trọ.
Khách được trả phòng trước hạn khi nào?
Cũng theo Điều 172, khách được tự mình chấm dứt hợp đồng khi chủ trọ rơi vào một trong ba chuyện:
- Phòng hư hỏng nặng mà chủ trọ không sửa.
- Chủ trọ tăng giá thuê bất hợp lý, hoặc tăng giá mà không báo trước như hợp đồng đã ghi.
- Khách không dùng được phòng trọn vẹn vì quyền lợi của một người thứ ba, ví dụ phòng đang có người khác tranh chấp.
Khách ra vì ba lý do này vẫn phải báo trước.
Đổi chỗ làm, về quê hay tìm được phòng rẻ hơn thì không nằm trong ba lý do trên, nên khách cần anh chị đồng ý. Anh chị không đồng ý mà khách vẫn đi thì khách là bên bỏ hợp đồng.
Phải báo trước bao nhiêu ngày?

Ít nhất 30 ngày, áp dụng cho cả chủ trọ lẫn khách. Hợp đồng ghi số ngày khác, ví dụ 15 ngày hay 45 ngày, thì theo hợp đồng.
Luật cho báo bằng giấy, hoặc bằng cách khác nếu hợp đồng có ghi, ví dụ nhắn Zalo.
Ví dụ: anh chị giao thông báo cho khách ngày 10 tháng 6. Sớm nhất ngày 10 tháng 7 khách mới phải trả phòng.
Hợp đồng không ghi thuê đến ngày nào thì khác. Điều 171 ghi hợp đồng loại này chấm dứt sau 90 ngày kể từ ngày chủ nhà báo cho khách biết.
Báo không đủ ngày mà làm bên kia thiệt hại thì phải bồi thường.
Tiền cọc xử lý thế nào khi chấm dứt trước hạn?
Anh chị mở hợp đồng ra xem trước. Hợp đồng ghi sao về cọc thì làm vậy.
Hợp đồng không ghi thì theo Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015:
| Chuyện xảy ra | Tiền cọc |
|---|---|
| Hết hạn, hoặc hai bên đồng ý chấm dứt sớm | Trả lại cho khách, sau khi trừ khoản khách còn thiếu |
| Khách tự bỏ hợp đồng, không có lý do luật cho phép | Thuộc về chủ trọ |
| Chủ trọ tự lấy lại phòng, không có lý do luật cho phép | Chủ trọ trả lại cọc và trả thêm một khoản bằng tiền cọc |
| Khách vi phạm, chủ trọ chấm dứt đúng luật | Trừ tiền nợ và tiền sửa hư hỏng trước. Phần còn lại luật không ghi riêng, hai bên tự thoả thuận |
Điều 328 viết cho trường hợp một bên từ chối thực hiện hợp đồng. Bỏ ngang khi đã ở được nhiều tháng thì toà án còn xem thêm lỗi của từng bên, nên anh chị coi bảng này là hướng chung.
Ví dụ với số giả định: phòng cọc 2.500.000 đồng, hai bên đồng ý cho khách ra sớm. Tháng cuối khách còn thiếu 380.000 đồng tiền điện nước và làm gãy vòi nước, thay hết 120.000 đồng. Anh chị trả lại 2.000.000 đồng, ghi rõ hai khoản trừ vào biên bản.
Chỗ hay cãi nhau nhất là khách báo trước đủ 30 ngày rồi đi vì chuyện riêng. Khách nghĩ báo đủ ngày là được nhận cọc. Chủ trọ nghĩ khách bỏ hợp đồng là mất cọc. Luật không có câu nào trả lời thẳng chuyện này, ra toà thì toà xem hợp đồng và từng vụ.
Vì vậy anh chị nên ghi hẳn vào hợp đồng một câu: khách ra trước hạn, có báo đủ ngày, thì cọc trả lại bao nhiêu. Cách ghi có trong bài mẫu hợp đồng thuê nhà trọ, còn mức cọc và cách giữ cọc thì xem bài tiền cọc phòng trọ.
Mẫu thông báo chấm dứt hợp đồng chủ trọ gửi khách
Mẫu này dùng khi khách vi phạm mà không chịu thoả thuận. Ngày và lý do trong mẫu là ví dụ.
THÔNG BÁO CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG THUÊ PHÒNG
Kính gửi: ông/bà ....., đang thuê phòng số ..... tại địa chỉ .....
Tôi là ....., bên cho thuê theo hợp đồng thuê phòng ký ngày .....
Lý do: ông/bà đã cho người khác thuê lại phòng từ ngày 1 tháng 6 khi chưa được tôi đồng ý. Tôi đã nhắc ngày 3 tháng 6 nhưng đến nay người đó vẫn đang ở.
Theo Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023, tôi thông báo chấm dứt hợp đồng nói trên. Đề nghị ông/bà trả phòng và chìa khoá chậm nhất ngày 10 tháng 7, là 30 ngày kể từ hôm nay.
Tiền phòng và tiền điện nước tính đến ngày trả phòng. Tiền cọc xử lý theo Điều ..... của hợp đồng.
Ngày 10 tháng 6 năm ..... Người cho thuê ký, ghi rõ họ tên.
Người nhận ký, ghi rõ họ tên và ngày nhận: .....
Anh chị in hai bản, giao tận tay, xin chữ ký nhận trên bản mình giữ. Khách không chịu ký thì chụp hình tờ thông báo gửi qua Zalo để có ngày giờ.
Khách không chịu dọn đi thì làm sao?
Hết ngày ghi trong thông báo mà khách vẫn ở, anh chị không tự khoá cửa, không dọn đồ của khách ra ngoài. Điều 158 Bộ luật Hình sự có tội xâm phạm chỗ ở của người khác, trong đó có việc đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ. Mức phạt ở khung nhẹ nhất là cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc tù từ 3 tháng đến 2 năm. Có thành tội hay không là do công an và toà án xem từng vụ.
Việc nên làm là nhờ tổ dân phố hoặc uỷ ban phường, xã mời hai bên lên hoà giải. Không xong thì anh chị nộp đơn ra toà án, kèm hợp đồng, thông báo đã giao và giấy tờ chứng minh khách vi phạm. Nơi nộp và án phí, anh chị hỏi bộ phận nhận đơn của toà án nơi có nhà trọ.
Ngày khách trả phòng, anh chị cần làm gì?
Anh chị cùng khách ghi số điện, số nước lần cuối và chụp hình đồng hồ. Tháng cuối khách thường không ở trọn tháng, cách chia tiền có trong bài cách tính tiền phòng trọ theo ngày.
Tiếp theo là xem phòng, so với bảng bàn giao lúc khách mới vào. Đồ cũ đi vì dùng lâu thì không trừ tiền khách, vì Bộ luật Dân sự không tính hao mòn tự nhiên vào phần khách phải đền. Xong thì hai bên chốt tiền, trả cọc, ký biên bản và giao lại chìa khoá.
Việc cuối cùng là tạm trú. Theo Thông tư 116/2026 của Bộ Công an, khi khách hết thuê, người cho thuê có trách nhiệm báo cho cơ quan đăng ký cư trú, tức công an phường, xã, để xoá tạm trú của khách. Cách báo thì anh chị hỏi công an phường, xã nơi có nhà trọ. Chuyện giấy tờ tạm trú xem thêm ở bài hợp đồng thuê phòng trọ đăng ký tạm trú.
Câu hỏi hay gặp
Chủ trọ muốn lấy lại phòng trước hạn thì phải báo trước bao lâu?
Theo Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023, bên đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê nhà phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 30 ngày, bằng giấy hoặc bằng cách đã ghi trong hợp đồng, trừ khi hai bên đã thoả thuận số ngày khác. Chủ trọ còn phải có lý do luật cho phép, ví dụ khách không trả đủ tiền thuê từ 3 tháng trở lên. Chỉ báo trước thôi thì chưa đủ.
Chủ trọ có được lấy lại phòng trước hạn để bán nhà hoặc cho người nhà ở không?
Không, nếu khách không đồng ý. Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023 liệt kê các trường hợp bên cho thuê được đơn phương chấm dứt hợp đồng, phần lớn là khi khách vi phạm, như nợ tiền thuê từ 3 tháng trở lên, dùng phòng sai mục đích, tự ý đục phá hoặc tự ý cho thuê lại. Bán nhà hay cần phòng cho người nhà không nằm trong danh sách đó. Bán nhà thì khách được ở tiếp đến hết hạn hợp đồng, trừ khi hai bên thoả thuận khác. Muốn lấy phòng sớm, chủ trọ phải thương lượng để khách đồng ý trả phòng.
Khách thuê trọ trả phòng trước hạn có mất tiền cọc không?
Trước hết xem hợp đồng ghi gì về tiền cọc. Nếu hợp đồng không ghi khác, theo Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên đặt cọc từ chối thực hiện hợp đồng thì tiền cọc thuộc về bên nhận cọc. Khách có cơ sở đòi lại cọc khi chủ trọ đồng ý cho ra sớm, hoặc khi khách ra vì lý do Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023 cho phép, ví dụ chủ trọ không sửa hư hỏng nặng của phòng. Hai bên không thống nhất được thì toà án xem hợp đồng và quyết định.
Khách bị chấm dứt hợp đồng mà không chịu dọn đi thì chủ trọ có được khoá cửa không?
Không nên. Chủ trọ tự khoá cửa, dọn đồ hay đuổi khách ra có thể bị xem là xâm phạm chỗ ở của người khác theo Điều 158 Bộ luật Hình sự. Cách đúng là nhờ tổ dân phố hoặc uỷ ban phường, xã hoà giải, nếu không xong thì nộp đơn ra toà án để toà buộc khách trả phòng.
Hợp đồng thuê trọ không ghi thời hạn thì chấm dứt thế nào?
Theo Điều 171 Luật Nhà ở năm 2023, hợp đồng thuê nhà không ghi thời hạn thì chấm dứt sau 90 ngày kể từ ngày bên cho thuê báo cho bên thuê biết việc chấm dứt. Chủ trọ nên báo bằng giấy, có ngày tháng và chữ ký nhận của khách, để tính được 90 ngày từ hôm nào.