Quản lý nhà trọ bằng Excel: đủ dùng tới cỡ nào

Quản lý nhà trọ bằng Excel đủ dùng khi dãy trọ còn dưới khoảng ba mươi phòng, chỉ một người giữ file, và anh chị chịu gõ tay khoản tiền khách đã đóng. Excel tính tiền đúng và lưu lại được mọi tháng. Nó không gửi hoá đơn cho khách, không biết khách đã chuyển khoản, và không nhắc ai. Mốc ba mươi phòng là ước lượng theo số việc phải làm mỗi tháng, không phải quy định nào.
Tải file mẫu quản lý nhà trọ
Anh chị tải file về rồi gõ số của nhà mình vào: tải file mẫu quản lý nhà trọ. File miễn phí, không cần đăng ký.
File mở được bằng Excel và Google Trang tính, có sẵn chỗ cho 30 phòng. Ô màu vàng là ô anh chị gõ. Ô màu xanh là ô bảng tự tính và đã khoá sẵn, không đặt mật khẩu.
Muốn dùng trên Google Trang tính, anh chị vào sheets.google.com, chọn Tệp, chọn Nhập, chọn Tải lên rồi chọn file vừa tải.
Trong file, các dòng ở phòng 101 đến 105 là số ví dụ. Hai ô giá điện và giá nước để trống, anh chị gõ đúng giá đang áp dụng cho nhà mình. Trang Hướng dẫn ở đầu file chỉ từng bước, kể cả cách làm trang mới khi sang tháng.
Một file Excel quản lý nhà trọ cần những trang nào
Bốn trang là đủ cho một dãy trọ. Mỗi trang trả lời một câu hỏi anh chị hay phải tìm. File mẫu ở trên có đủ bốn trang này, thêm trang Tổng kết tự cộng thu, chi và số phòng chưa đóng.
| Trang | Ghi gì | Khi nào sửa |
|---|---|---|
| Phòng | Số phòng, giá thuê, đang có người ở hay trống | Khi có khách vào, khách ra, đổi giá |
| Khách thuê | Tên, số điện thoại, phòng, ngày vào ở, ngày hết hợp đồng, tiền cọc đang giữ | Khi ký hoặc thanh lý hợp đồng |
| Thu tiền | Số điện, số nước, tiền từng khoản, đã nhận, còn thiếu | Mỗi tháng một trang mới |
| Chi | Ngày, khoản chi, số tiền: sửa ống nước, thay bóng đèn, tiền điện nước trả cho nhà cung cấp | Mỗi lần chi |
Trang Thu tiền là trang nhiều công thức nhất. Anh chị muốn hiểu từng cột và từng công thức thì xem bài mẫu Excel thu tiền phòng trọ. File mẫu dùng đúng các cột trong bài đó.
Tiền cọc nên nằm ở trang Khách thuê, không cộng chung vào tiền thu hằng tháng. Đó là tiền anh chị đang giữ hộ khách, tới ngày trả phòng còn phải tính lại.
Excel làm tốt những việc gì
Việc đầu tiên là tính. Lấy ví dụ với số giả định: phòng 105 có 3 người ở, tiền phòng 2.500.000 đồng, tháng này dùng 120 số điện và 6 khối nước.
| Khoản | Cách tính | Thành tiền |
|---|---|---|
| Tiền phòng | Theo hợp đồng | 2.500.000 đồng |
| Tiền điện | 120 số nhân 2.400 đồng | 288.000 đồng |
| Tiền nước | 6 khối nhân 15.000 đồng | 90.000 đồng |
| Tiền rác | Thu theo phòng | 30.000 đồng |
| Tổng cộng | 2.908.000 đồng |
Giá trong bảng chỉ là số ví dụ. Với Excel, anh chị gõ hai con số 120 và 6, còn lại bảng tự ra. Ba mươi phòng cũng chỉ là ba mươi dòng như vậy, không phòng nào bị bấm nhầm máy tính.
Việc thứ hai là lưu. Mỗi tháng một trang, nên khách hỏi lại tiền điện tháng Ba thì anh chị mở đúng trang tháng Ba. Cuối năm cộng các trang lại là biết cả năm thu bao nhiêu, chi bao nhiêu.
Việc thứ ba là lọc. Bấm nút lọc ở cột Còn thiếu là ra ngay những phòng chưa đóng đủ. Lọc cột ngày hết hợp đồng là biết tháng tới phòng nào cần hỏi khách có ở tiếp không.
Excel cũng không tốn thêm tiền nếu máy tính nhà anh chị đã cài sẵn. File Excel còn mở và sửa được trên điện thoại bằng ứng dụng Google Trang tính. Từ đó anh chị chia sẻ cho người nhà cùng xem.
Excel bắt đầu đuối ở chỗ nào

Excel đuối ở những việc nằm ngoài cái bảng: lấy số vào, đưa hoá đơn ra, và biết tiền đã về.
Thử đếm với một dãy 25 phòng, cũng là ví dụ. Mỗi tháng anh chị gõ 50 con số điện nước, nhắn 25 tin báo tiền, rồi dò 25 khoản chuyển khoản để gõ vào cột Đã nhận. Phần tính thì Excel làm trong chớp mắt. Cả trăm lần gõ và dò kia vẫn là tay anh chị.
Cụ thể có năm chỗ hay vướng:
- Số điện nước bị chép hai lần. Anh chị ghi ra giấy lúc đứng trước đồng hồ, về nhà gõ lại vào máy. Mỗi lần chép là một lần dễ nhầm số 1 với số 7.
- Báo tiền cho khách vẫn làm tay. Anh chị chép số từng phòng sang tin nhắn, phòng nào cũng phải sửa lại cho đúng.
- Excel không biết khách đã chuyển khoản. Anh chị mở tin báo của ngân hàng, đoán khoản nào của phòng nào, rồi gõ vào. Khách ghi nội dung chuyển khoản không rõ thì phải nhắn hỏi.
- Hai người cùng giữ file là sinh ra hai bản. Anh chị gửi file qua Zalo cho con sửa giúp, hai bên cùng gõ, cuối tháng không biết bản nào đúng.
- Gõ đè một con số lên ô công thức thì ô đó thôi tự tính. Nhìn bằng mắt rất khó nhận ra, vì ô vẫn hiện một con số.
Ba chỗ đầu thì Excel chịu. Hai chỗ sau sửa được, cách làm ở mục kế tiếp.
Giữ file Excel sao cho khỏi hỏng
Khoá các ô công thức lại. Trong Excel, anh chị chọn những ô cần gõ số, bấm chuột phải chọn Định dạng Ô, sang thẻ Bảo vệ và bỏ dấu khoá. Sau đó vào thẻ Xem lại, chọn Bảo vệ Trang tính. Từ đó chỉ những ô đã mở khoá mới gõ được. Nếu đặt mật khẩu thì anh chị ghi lại ở chỗ chắc chắn, vì quên là Microsoft không lấy lại giúp được.
Nếu cả nhà cùng sửa, anh chị nên để file trên Google Trang tính rồi chia sẻ, thay vì gửi file qua lại. Mọi người sửa trên cùng một bản. Ở đó cũng khoá được vùng công thức: vào menu Dữ liệu, chọn Bảo vệ trang tính và dải ô. Anh chị có thể chọn cho bảng hiện cảnh báo mỗi khi ai sửa vào vùng đó.
Google Trang tính còn giữ nhật ký phiên bản. Lỡ ai xoá nhầm, người có quyền sửa mở nhật ký trên máy tính, chọn bản của hôm trước rồi bấm khôi phục.
File chỉ nằm trong máy tính thì không có ai giữ bản cũ giúp. Mỗi tháng, sau khi thu xong, anh chị chép file ra một bản khác, đặt tên theo tháng, cất vào USB hoặc gửi vào hộp thư của chính mình. Excel có nút Lưu Tự động, nhưng nút này chỉ chạy khi file nằm trên OneDrive và máy dùng gói Microsoft 365. File nằm trong máy thì nó tắt.
File này có tên và số điện thoại của khách. Anh chị chỉ chia sẻ cho đúng người trong nhà cần xem.
Dấu hiệu nên đổi sang phần mềm
Số phòng chỉ là một phần. Anh chị nhìn vào việc mình đang làm mỗi tháng.
| Dấu hiệu | Vì sao Excel không đỡ được |
|---|---|
| Phần lớn khách chuyển khoản, tháng nào cũng ngồi dò | Excel không nối với tài khoản ngân hàng |
| Ghi số ở dãy trọ, tính tiền ở nhà | Số nào cũng phải chép hai lần |
| Tháng nào cũng có phòng đóng trễ mà ngại nhắc | Excel không nhắn tin |
| Có từ hai dãy trọ, hoặc có người thu giúp | Nhiều file, nhiều người sửa, khó khớp |
Gặp từ hai dấu hiệu trở lên thì phần mềm đáng để thử. Lấy Ecorent làm ví dụ cho những việc Excel bỏ ngỏ: anh chị ghi số điện nước ngay trên điện thoại, rồi gửi hoá đơn cho khách qua Zalo kèm mã QR. Khách chuyển khoản thì sổ tự ghi phòng đó đã thu, và trợ lý Bé Tài nhắn Zalo nhắc những phòng còn thiếu. Chuyện sổ tự ghi có bài riêng: gạch nợ tự động.
Ngược lại, có những dãy trọ nên ở lại với Excel. Khách toàn đóng tiền mặt thì mã QR và sổ tự ghi gần như không dùng tới. Dãy trọ mươi phòng, tháng nào anh chị cũng gặp mặt khách, thì một file Excel gọn gàng là đủ. Phần mềm thường có phí hằng tháng, và tháng đầu anh chị còn mất công nhập lại phòng, khách, số điện nước cũ.
Nếu định đổi, anh chị đọc trước bài phần mềm quản lý phòng trọ để biết nên hỏi gì trước khi chọn. Muốn thử trước rồi mới tính chuyện trả tiền thì xem thêm bài app quản lý nhà trọ miễn phí.
Kỳ thu tới, anh chị bấm giờ thử
Cách chắc nhất để biết Excel còn đủ hay không là đo một lần.
Kỳ thu tháng tới, anh chị ghi lại mình mất bao nhiêu phút cho từng việc: đi ghi số, gõ vào bảng, nhắn báo tiền, dò chuyển khoản, nhắc phòng trễ. Cộng lại, rồi xem việc nào ngốn nhiều nhất.
Nếu cả kỳ thu gói trong một buổi tối và không phòng nào bị tính sai, anh chị cứ dùng Excel tiếp. Nếu riêng việc dò chuyển khoản và nhắc tiền đã mất mấy buổi, đó là hai việc Excel không làm thay được. Lúc ấy anh chị có thể dùng thử Ecorent 30 ngày, không phải trả trước, làm trọn một kỳ thu rồi so với con số vừa bấm giờ.
File Excel cũ anh chị vẫn giữ. Khi chuyển chỉ cần chép sang số điện nước cuối kỳ trước, tiền cọc đang giữ và số còn thiếu của từng phòng.
Câu hỏi hay gặp
Quản lý nhà trọ bằng Excel được tối đa bao nhiêu phòng?
Excel không giới hạn số phòng theo kiểu đó. Cái giới hạn là công gõ tay mỗi tháng. Ước lượng theo số việc lặp lại thì tới khoảng ba mươi phòng, một người giữ file vẫn làm nổi. Đông hơn, hoặc phần lớn khách chuyển khoản, thì việc gửi hoá đơn và dò tiền bắt đầu chiếm nhiều buổi.
File Excel quản lý nhà trọ cần những trang nào?
Bốn trang là đủ cho một dãy trọ: trang Phòng ghi giá thuê và phòng nào đang trống, trang Khách thuê ghi ngày vào ở, ngày hết hợp đồng và tiền cọc, trang Thu tiền mỗi tháng một trang, và trang Chi ghi tiền sửa chữa cùng các khoản chủ trọ phải trả.
Làm sao để không gõ nhầm làm hỏng công thức trong file Excel nhà trọ?
Chủ trọ khoá các ô có công thức lại. Trong Excel, vào thẻ Xem lại, chọn Bảo vệ Trang tính, sau khi đã mở khoá những ô cần gõ số. Trong Google Trang tính, vào menu Dữ liệu, chọn Bảo vệ trang tính và dải ô, và có thể đặt cho bảng hiện cảnh báo mỗi khi ai đó sửa vào vùng công thức.
Chuyển từ Excel sang phần mềm quản lý nhà trọ có phải bỏ file cũ không?
Không phải bỏ. File Excel cũ vẫn giữ để xem lại các tháng trước. Khi chuyển, chủ trọ chỉ cần chép sang số điện, số nước cuối kỳ trước, tiền cọc đang giữ và số tiền còn thiếu của từng phòng, rồi tính tiếp từ tháng mới.