Lừa đảo tiền cọc phòng trọ: 5 kiểu hay gặp

Lừa đảo tiền cọc phòng trọ phần lớn đi theo một đường. Có tin đăng phòng đẹp, giá rẻ. Người đăng giục bạn chuyển khoản "giữ chỗ" khi bạn chưa tới xem phòng. Chuyển xong thì tin bị xoá, số bị chặn.
Cách tránh gọn nhất: chưa xem phòng tận nơi, chưa biết người nhận tiền là ai thì chưa chuyển đồng nào.
Lừa cọc phòng trọ thường diễn ra kiểu nào
| Kiểu lừa | Diễn ra thế nào | Dấu hiệu |
|---|---|---|
| Phòng ảo, giá rẻ | Lấy ảnh phòng đẹp trên mạng, đăng giá thấp, đòi cọc giữ chỗ qua chuyển khoản | Giá rẻ hơn hẳn các phòng quanh đó, hẹn xem phòng thì cứ lùi |
| Giả chủ nhà hoặc môi giới | Tự nhận là chủ, quản lý hay môi giới, nhận cọc rồi biến mất | Không đưa ra được giấy tờ nhà hay giấy uỷ quyền |
| Thuê rồi cho thuê lại | Thuê một căn, dẫn nhiều người tới xem, nhận cọc của tất cả | Có chìa khoá, dẫn xem phòng thật, nhưng không phải chủ nhà |
| Giấy cọc cài bẫy | Giấy ghi sẵn "đổi ý thì mất cọc", thêm các khoản phí không nói trước | Giục ký nhanh, không cho đọc kỹ, không cho sửa |
| Đường link giả | Gửi link để "nhận lại cọc", "xác nhận giao dịch", đòi nhập mã OTP | Link lạ, hỏi số thẻ, mật khẩu, mã OTP |
Kiểu đầu tiên đơn giản mà vẫn có người mắc. Trang Muaban.net kể một trường hợp ở Đà Nẵng. Người thuê mới xem phòng qua mạng đã chuyển 500.000 đồng tiền cọc. Tới ngày hẹn xem phòng thì tin đăng bị xoá, mọi liên lạc bị chặn.
Kiểu thứ ba khó nhận ra nhất, vì bạn được vào xem phòng thật. Người dẫn bạn đi xem có chìa khoá, nhưng họ cũng chỉ là người đi thuê.
Kiểu thứ năm có thể làm mất nhiều hơn tiền cọc rất nhiều. Năm 2021, Báo Công an TP.HCM đăng vụ một chủ nhà mất hơn 1,2 tỷ đồng trong tài khoản sau khi nhập thông tin thẻ và mã OTP vào đường link "nhận tiền cọc" do người hỏi thuê gửi. Lần đó nạn nhân là chủ nhà. Người đi thuê thì hay gặp link với lý do "hoàn cọc". Tiền cọc trả lại sẽ tự về tài khoản của bạn. Bạn không phải bấm vào đâu hay nhập mã gì cả.
Tin đăng thế nào thì nên dè chừng
Hai dấu hiệu đi cùng nhau là đáng ngờ nhất: giá rẻ bất thường và bị giục chuyển tiền.
Ví dụ (số giả định): các phòng quanh khu bạn tìm đang cho thuê từ 3 đến 3,5 triệu đồng một tháng. Có tin đăng 1,8 triệu đồng, đủ máy lạnh, tủ lạnh. Bạn nhắn hỏi thì người đăng nói đang có ba người cùng hỏi, chuyển 500.000 đồng thì họ giữ phòng tới cuối tuần.
Chủ trọ thật ít ai làm vậy. Phòng tốt, giá đúng thì họ chờ được một buổi để bạn tới xem.
Bạn cũng nên dè chừng khi người đăng không cho địa chỉ cụ thể, chỉ nhắn tin mà không chịu nghe điện thoại, hoặc ảnh phòng trông như ảnh quảng cáo căn hộ.
Trước khi chuyển tiền cọc cần kiểm những gì
Có năm việc. Làm đủ thì phần lớn các kiểu lừa ở trên không qua được.
-
Xem phòng tận nơi. Ở xa thì nhờ bạn bè hoặc người quen tới xem giúp. Gọi video chỉ để xem sơ, đừng dựa vào đó mà chuyển tiền.
-
Hỏi cho ra người nhận tiền là ai. Họ là chủ nhà, người được chủ nhà giao quản lý, hay người thuê lại. Chủ nhà thì có giấy tờ nhà. Người quản lý hoặc người cho thuê lại thì phải có giấy uỷ quyền hoặc hợp đồng với chủ nhà cho phép họ cho thuê. Bạn hỏi thêm hàng xóm, bảo vệ hoặc người đang ở trọ tại đó. Họ biết chủ nhà là ai.
-
So tên tài khoản với tên trên giấy. Khi chuyển khoản, ứng dụng ngân hàng hiện tên chủ tài khoản trước khi bạn bấm xác nhận. Tên đó phải trùng với tên người ký giấy nhận cọc. Nếu họ bảo chuyển vào tài khoản người khác thì bạn dừng lại hỏi cho rõ.
-
Tra thử trên mạng. Bạn gõ số điện thoại, địa chỉ nhà trọ vào ô tìm kiếm và vào các hội nhóm thuê trọ của khu đó. Người từng bị lừa thường đăng bài cảnh báo kèm số điện thoại và số tài khoản.
-
Có giấy trước, chuyển tiền sau. Giấy nhận cọc viết tay cũng được, miễn đủ ý. Nội dung chuyển khoản bạn ghi rõ, ví dụ "Nguyen Van A coc giu phong 203 so 12 duong X".
Giấy nhận cọc nên ghi những gì

Giấy cần trả lời được bốn câu: ai nhận, bao nhiêu tiền, giữ phòng nào tới ngày nào, và khi nào thì cọc được trả lại. Bạn có thể chép mẫu này rồi sửa cho hợp:
GIẤY NHẬN CỌC GIỮ PHÒNG
Hôm nay, ngày ... tháng ... năm ..., tại số nhà ..., đường ...
Bên nhận cọc: ông/bà ..., số căn cước ..., điện thoại ..., là chủ nhà (hoặc người được chủ nhà uỷ quyền cho thuê).
Bên đặt cọc: ông/bà ..., số căn cước ..., điện thoại ...
Bên nhận cọc đã nhận 500.000 đồng (năm trăm nghìn đồng) để giữ phòng số ..., giá thuê 3.000.000 đồng một tháng.
Phòng được giữ đến hết ngày ... Trong thời gian này bên nhận cọc không cho người khác thuê phòng.
Hai bên ký hợp đồng thuê thì số tiền này được trừ vào tiền cọc của hợp đồng. Bên đặt cọc không tới ký đúng hẹn thì mất số tiền này. Bên nhận cọc không giao phòng thì trả lại 500.000 đồng và trả thêm 500.000 đồng.
Hai bên ký và ghi rõ họ tên.
Các con số trong mẫu chỉ là ví dụ.
Nếu chỉ thoả thuận qua Zalo, bạn nhắn một tin chốt lại và chờ người nhận trả lời "đồng ý" rồi mới chuyển:
Em xác nhận lại với anh/chị: em cọc 500.000 đồng giữ phòng 203, số 12 đường X, giá 3.000.000 đồng một tháng. Anh/chị giữ phòng tới hết ngày 20. Em tới ký hợp đồng thì tiền này trừ vào tiền cọc. Anh/chị không giao phòng thì trả lại em đủ tiền. Anh/chị xác nhận giúp em.
Tin nhắn này cùng biên lai chuyển khoản là bằng chứng của bạn sau này. Bạn đừng xoá cuộc trò chuyện.
Cọc giữ chỗ bao nhiêu thì vừa
Không có mức nào bắt buộc, hai bên tự thoả thuận.
Cọc giữ chỗ càng nhỏ càng tốt, và chỉ giữ trong vài ngày. Phần cọc chính của hợp đồng thì bạn đưa vào lúc ký hợp đồng và nhận chìa khoá, không đưa trước.
Người nào đòi cả tháng tiền cọc cộng tiền phòng tháng đầu khi bạn chưa cầm hợp đồng thì bạn nên tìm phòng khác.
Đã lỡ chuyển tiền rồi thì làm gì ngay
Việc đầu tiên là ngừng chuyển thêm. Kẻ lừa hay đòi một khoản nữa, lấy cớ "phí làm hợp đồng" hoặc "chuyển thêm mới hoàn được cọc".
Tiếp theo, bạn gọi cho ngân hàng của mình theo số tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng, báo vừa chuyển tiền cho tài khoản nghi lừa đảo. Ngân hàng sẽ hướng dẫn bạn các bước tiếp theo. Báo càng sớm càng tốt.
Bạn chụp lại mọi thứ: tin đăng, trang cá nhân, số điện thoại, tin nhắn, biên lai chuyển khoản. Bị chặn rồi cũng đừng xoá cuộc trò chuyện.
Rồi bạn mang căn cước và các bằng chứng đó tới công an xã, phường gần nhất để trình báo. Trong các cảnh báo lừa đảo, Bộ Công an khuyên người dân khi thấy dấu hiệu nghi vấn thì ngắt liên lạc, không thực hiện giao dịch và tới trụ sở công an gần nhất để được hướng dẫn.
Bạn cũng nên báo cáo tin đăng và tài khoản đó trên Facebook, Zalo hoặc trang rao vặt để người sau khỏi mắc.
Sau khi bị lừa, có thể sẽ có người nhắn tin nhận "lấy lại tiền bị lừa" và đòi phí trước. Đó là một lần lừa nữa.
Chủ trọ thật mà không chịu trả cọc thì có phải lừa không
Thường là không, và cách xử lý cũng khác.
Bị lừa là khi người nhận tiền không có phòng cho thuê, hoặc không có quyền cho thuê, và biến mất sau khi cầm tiền. Việc này bạn báo công an.
Còn khi chủ trọ có thật, bạn đã ở phòng, tới lúc trả phòng hai bên không thống nhất chuyện trả cọc, thì đó là tranh chấp hợp đồng thuê. Một luật sư trả lời trên VOH cho biết loại việc này thuộc về toà án, không thuộc công an hay chính quyền địa phương. Cách đòi được viết riêng ở bài tiền cọc phòng trọ có lấy lại được không.
Xem phòng xong, ưng rồi thì làm gì tiếp
Bạn đọc kỹ hợp đồng trước khi đưa phần cọc chính. Nếu chưa biết một hợp đồng thuê trọ đủ ý trông ra sao, bạn xem mẫu hợp đồng thuê nhà trọ để so.
Các việc khác khi đi thuê, như hỏi giá điện nước, chụp ảnh phòng lúc nhận, đăng ký tạm trú, có ở bài kinh nghiệm thuê phòng trọ.
Ngày nhận phòng, bạn chụp ảnh giấy nhận cọc, hợp đồng và biên lai chuyển khoản, lưu vào một chỗ trên điện thoại. Lúc trả phòng bạn sẽ cần tới chúng.
Câu hỏi hay gặp
Chưa xem phòng mà chủ trọ đòi chuyển khoản cọc giữ chỗ thì có nên chuyển không?
Không nên. Đòi chuyển tiền cọc khi bạn chưa xem phòng tận nơi là dấu hiệu hay gặp nhất của lừa cọc phòng trọ. Bạn hẹn tới xem phòng, gặp người cho thuê, có giấy nhận cọc rồi mới chuyển.
Làm sao biết người nhận cọc đúng là chủ trọ?
Bạn xin xem giấy tờ nhà hoặc giấy uỷ quyền cho thuê, hỏi hàng xóm hay người đang ở trọ tại đó, và so tên chủ tài khoản nhận tiền với tên người ký giấy nhận cọc. Tên không trùng thì hỏi cho rõ trước khi chuyển.
Bị lừa tiền cọc phòng trọ thì báo ở đâu?
Bạn gọi ngay cho ngân hàng của mình theo số tổng đài in trên thẻ hoặc trong ứng dụng, rồi mang căn cước và bằng chứng (tin đăng, tin nhắn, biên lai chuyển khoản) tới công an xã, phường gần nhất để trình báo.
Chủ trọ không trả cọc khi trả phòng có phải là lừa đảo không?
Thường là không. Chủ trọ có thật, bạn đã ở phòng, chỉ là hai bên không thống nhất chuyện trả cọc thì đó là tranh chấp hợp đồng thuê. Việc này giải quyết bằng thương lượng, hoà giải hoặc toà án.
Cọc giữ chỗ phòng trọ bao nhiêu là vừa?
Không có mức cố định, hai bên tự thoả thuận. Cọc giữ chỗ nên là một khoản nhỏ và có giấy ghi rõ giữ phòng tới ngày nào. Phần cọc chính chỉ nên đưa khi ký hợp đồng và nhận chìa khoá.