Chủ trọ tự ý tăng giá phòng: đúng luật không?
Bài viết để tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý.

Chủ trọ tự ý tăng giá phòng khi hợp đồng còn hạn thì bạn không buộc phải chịu giá mới. Giá thuê là điều hai bên đã thoả thuận, muốn đổi phải cả hai cùng đồng ý, trừ khi hợp đồng đã ghi sẵn cách đổi giá. Bạn cứ trả đủ tiền theo giá cũ, đúng hạn, và trả lời chủ trọ bằng tin nhắn để có bằng chứng. Nếu mức tăng vô lý, luật cho phép bạn trả phòng trước hạn sau khi báo trước ít nhất 30 ngày.
Chủ trọ tăng giá giữa hợp đồng có đúng luật không?
Còn tuỳ hợp đồng của bạn ghi gì. Luật Nhà ở năm 2023, Điều 170, ghi bên cho thuê và bên thuê được thoả thuận về giá thuê. Đã thoả thuận rồi thì một bên không tự sửa được.
Bạn mở hợp đồng ra, tìm mục giá thuê, rồi xem mình ở dòng nào.
| Hợp đồng của bạn | Chủ trọ báo tăng giá thì sao |
|---|---|
| Còn hạn, không ghi gì về đổi giá | Bạn không đồng ý thì giá cũ giữ đến hết hạn |
| Còn hạn, có ghi được đổi giá sau một ngày nào đó và phải báo trước mấy ngày | Chủ trọ báo đủ số ngày thì được đổi giá. Báo thiếu ngày là làm sai hợp đồng |
| Đã hết hạn, hoặc sắp hết hạn | Chủ trọ được đưa giá mới cho kỳ thuê sau |
| Không ghi thời hạn, hoặc chỉ thuê miệng | Bạn ở thế yếu hơn, xem mục ngay dưới |
Hợp đồng không ghi thời hạn hoặc chỉ nói miệng thì sao?
Theo Điều 171 Luật Nhà ở, hợp đồng không ghi thời hạn thì chấm dứt sau 90 ngày kể từ ngày chủ nhà báo cho người thuê. Nghĩa là chủ trọ có thể báo dừng hợp đồng, và bạn có 90 ngày để thoả thuận lại giá hoặc tìm chỗ khác.
Thuê miệng thì khó hơn, vì không có giấy nào ghi giá cũ giữ đến bao giờ. Bạn gom tin nhắn Zalo lúc thoả thuận giá và ảnh chuyển khoản tiền phòng các tháng trước làm bằng chứng.
Nhân dịp này, bạn đề nghị chủ trọ ký hợp đồng giấy ghi rõ giá và thời hạn. Luật Nhà ở cũng yêu cầu hợp đồng về nhà ở phải lập thành văn bản.
Chủ trọ vừa sửa phòng rồi đòi tăng giá thì có được không?
Được, nhưng luật đặt điều kiện. Theo Điều 170 Luật Nhà ở, chủ nhà cải tạo nhà và được người thuê đồng ý thì được điều chỉnh giá, nếu thời gian thuê còn lại từ một phần ba thời hạn hợp đồng trở xuống.
Hợp đồng 12 tháng thì phải còn từ 4 tháng trở xuống. Bạn mới ở 3 tháng mà chủ trọ sơn lại phòng rồi đòi thêm tiền thì chưa đủ điều kiện.
Giá mới vẫn do hai bên bàn. Không bàn được thì chủ trọ có quyền dừng hợp đồng, nhưng phải bồi thường cho bạn theo quy định của pháp luật.
Tăng bao nhiêu thì bị coi là bất hợp lý?
Luật không ghi con số phần trăm nào. Điều 172 Luật Nhà ở chỉ ghi hai trường hợp người thuê được trả phòng trước hạn vì chuyện giá: chủ nhà tăng giá bất hợp lý, hoặc tăng mà không báo trước như hợp đồng đã ghi.
Bạn tự so bằng cách hỏi giá vài phòng cùng cỡ quanh khu mình ở. Chủ trọ tăng lên bằng giá chung của khu thì khó nói là vô lý. Tăng vọt hơn hẳn các dãy bên cạnh thì bạn có lý do để nói lại.
Bạn nên làm gì khi chủ trọ báo tăng giá?

Trước hết, đọc lại hợp đồng: ngày hết hạn, mục giá thuê, mục tiền cọc, số ngày phải báo trước.
Chủ trọ chỉ báo miệng thì bạn nhắn Zalo hỏi lại giá mới và ngày áp dụng, rồi chụp màn hình giữ lại.
Sau đó trả lời bằng tin nhắn, lời lẽ nhẹ nhàng. Bạn chép mẫu này rồi sửa cho hợp:
Chào anh chị. Em đã nhận tin anh chị báo tăng tiền phòng từ 3.000.000 lên 3.400.000 đồng từ tháng 6. Hợp đồng của em còn hạn đến hết ngày 31 tháng 12 và ghi giá thuê là 3.000.000 đồng một tháng. Em xin được giữ giá cũ đến hết hợp đồng. Gần ngày hết hạn, em sẽ bàn với anh chị về giá cho kỳ thuê sau. Em cảm ơn anh chị.
Việc hay bị quên nhất: vẫn trả tiền phòng theo giá cũ, đủ và đúng hạn, bằng chuyển khoản ghi rõ "tiền phòng tháng mấy". Đừng giữ tiền lại để ép chủ trọ. Theo Điều 172 Luật Nhà ở, người thuê không trả đủ tiền từ 3 tháng trở lên thì chủ nhà được lấy lại phòng.
Muốn ở lâu mà ngại căng thẳng, bạn đề nghị một mức ở giữa hoặc xin lùi ngày tăng. Với số ví dụ ở tin nhắn trên, hợp đồng còn 7 tháng, mỗi tháng thêm 400.000 đồng, cộng lại là 2.800.000 đồng. Chốt mức nào thì ghi lại bằng tin nhắn.
Không chịu giá mới thì chủ trọ có được đuổi không?
Khi hợp đồng còn hạn thì không. Điều 172 Luật Nhà ở ghi chủ nhà không được tự dừng hợp đồng và lấy lại nhà trong thời hạn thuê, trừ một số lý do luật đã liệt kê. Ví dụ: người thuê nợ tiền từ 3 tháng trở lên, tự ý cho người khác thuê lại, tự ý đục phá phòng, hoặc gây mất trật tự đã bị lập biên bản đến lần thứ ba.
Việc bạn không đồng ý giá mới không nằm trong danh sách đó. Lý do duy nhất dính tới giá là chuyện cải tạo nhà đã nói ở trên.
Chủ trọ cũng không được tự khoá cửa hay dọn đồ của bạn ra ngoài để ép. Bộ luật Hình sự có Điều 158 về tội xâm phạm chỗ ở của người khác, trong đó có hành vi đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở của họ. Có thành tội hay không là do công an và toà án xem từng vụ. Gặp chuyện này, bạn quay phim, chụp ảnh lại và báo công an phường, xã.
Muốn trả phòng vì bị tăng giá thì tiền cọc ra sao?
Nếu chủ trọ tăng giá bất hợp lý, hoặc tăng mà không báo trước như hợp đồng ghi, bạn có quyền trả phòng trước hạn. Bạn phải báo cho chủ trọ trước ít nhất 30 ngày, bằng giấy hoặc bằng cách hợp đồng đã ghi. Hợp đồng ghi số ngày khác thì theo hợp đồng.
Ví dụ bạn gửi thông báo ngày 5 tháng 6 thì sớm nhất ngày 5 tháng 7 bạn trả phòng. Trong 30 ngày đó bạn vẫn trả tiền phòng.
Mẫu thông báo để chép:
Chào anh chị. Ngày 20 tháng 5, anh chị báo tăng tiền phòng từ 3.000.000 lên 3.400.000 đồng trong khi hợp đồng còn hạn đến 31 tháng 12, và hợp đồng không có mục nào cho đổi giá. Em không theo được giá mới nên xin chấm dứt hợp đồng theo Điều 172 Luật Nhà ở. Em sẽ trả phòng ngày 5 tháng 7. Nhờ anh chị hẹn giờ nhận phòng, chốt điện nước và trả lại tiền cọc 3.000.000 đồng cho em trong ngày đó.
Về tiền cọc, Bộ luật Dân sự ghi người đặt cọc tự bỏ hợp đồng thì mất cọc. Bạn rời đi theo quyền luật cho thì không phải tự bỏ hợp đồng, nên có căn cứ đòi lại cọc sau khi trừ tiền còn nợ và đồ làm hỏng. Chủ trọ có thể cãi mức tăng là hợp lý, nên tin nhắn báo tăng giá phải giữ lại. Cách đòi cọc từng bước có ở bài tiền cọc phòng trọ có lấy lại được không.
Chủ trọ không tăng tiền phòng mà tăng tiền điện, tiền nước thì sao?
Tiền phòng do hai bên thoả thuận, còn tiền điện có quy định riêng về mức chủ trọ được thu.
Nghị định 133/2026 của Chính phủ, khoản 7 Điều 13, phạt người cho thuê nhà từ 20 đến 30 triệu đồng nếu thu tiền điện của người thuê cao hơn quy định. Chủ trọ còn phải trả lại cho người thuê phần đã thu thừa. Mức chủ trọ được thu có ở bài quy định thu tiền điện phòng trọ.
Tiền nước, tiền rác, tiền gửi xe mà hợp đồng đã ghi giá thì cũng như tiền phòng: muốn đổi phải hai bên đồng ý.
Nói chuyện không được thì nhờ ai?
Luật Nhà ở khuyến khích hai bên hoà giải trước. Bạn hỏi tổ trưởng tổ dân phố nơi có nhà trọ xem ở đó ai đứng ra hoà giải.
Hoà giải không xong thì tranh chấp về hợp đồng thuê nhà do toà án giải quyết. Bạn hỏi bộ phận nhận đơn của toà án nơi có nhà trọ để biết cần nộp giấy gì.
Chênh vài trăm nghìn một tháng mà ra toà thì tốn công hơn số tiền đòi được. Nên dồn sức vào thương lượng, với hợp đồng và tin nhắn trong tay.
Lần ký hợp đồng sau nên ghi thêm gì?
Dòng thứ nhất: giá thuê giữ nguyên đến hết ngày nào. Dòng thứ hai: sau ngày đó, muốn đổi giá phải báo trước bao nhiêu ngày, ví dụ 30 ngày, và phải được hai bên ký lại.
Tiền điện, tiền nước, tiền rác, tiền gửi xe cũng nên ghi rõ từng khoản. Những điều cần xem trước khi đặt bút ký có ở bài kinh nghiệm thuê phòng trọ.
Câu hỏi hay gặp
Chủ trọ tự ý tăng giá phòng khi hợp đồng còn hạn có đúng luật không?
Giá thuê là điều hai bên đã thoả thuận trong hợp đồng theo Điều 170 Luật Nhà ở năm 2023, nên chủ trọ không tự đổi một mình được khi hợp đồng còn hạn. Chủ trọ chỉ đổi được giá khi hợp đồng có ghi sẵn cách đổi giá, hoặc khi người thuê đồng ý với giá mới.
Không đồng ý giá mới thì chủ trọ có được đuổi người thuê không?
Khi hợp đồng còn hạn thì không. Điều 172 Luật Nhà ở năm 2023 liệt kê các lý do chủ nhà được lấy lại phòng trước hạn, và việc người thuê không chịu giá mới không nằm trong đó, trừ trường hợp chủ nhà cải tạo nhà mà hai bên không bàn được giá. Người thuê vẫn phải trả đủ tiền phòng theo giá cũ, đúng hạn.
Chủ trọ tăng giá phòng bao nhiêu thì bị coi là bất hợp lý?
Luật Nhà ở năm 2023 không ghi con số phần trăm nào. Luật chỉ ghi nếu chủ nhà tăng giá thuê bất hợp lý, hoặc tăng mà không báo trước như hợp đồng đã ghi, thì người thuê được trả phòng trước hạn sau khi báo cho chủ nhà trước ít nhất 30 ngày.
Trả phòng vì chủ trọ tăng giá thì có mất tiền cọc không?
Người thuê trả phòng vì chủ trọ tăng giá bất hợp lý hoặc tăng mà không báo trước là dùng quyền Luật Nhà ở cho, không phải tự bỏ hợp đồng, nên có căn cứ để đòi lại cọc sau khi trừ các khoản còn nợ. Người thuê phải báo trước ít nhất 30 ngày và giữ lại tin nhắn báo tăng giá làm bằng chứng. Hợp đồng ghi khác về tiền cọc thì xem theo hợp đồng.
Hợp đồng thuê trọ hết hạn rồi thì chủ trọ có được tăng giá không?
Được. Hết hạn hợp đồng thì chủ trọ có quyền đưa giá mới cho kỳ thuê tiếp theo. Người thuê thấy hợp lý thì ký tiếp, thấy cao thì thương lượng hoặc tìm chỗ khác.